اغلب تجزیه و تحلیل و آزمایش بر روی داروها برای پی بردن به خواص فیزیکی و شیمیایی دارو و همچنین تعیین خلوص و بررسی کیفیت و کمیت مواد به کار برده شده در ساخت دارو انجام می شود. این آنالیز دارویی به منظور کنترل کیفیت مواد اولیه داخل دارو و همچنین بررسی میزان مواد اولیه به کار برده شده داخل دارو انجام می شود تا اطمینان حاصل شود که آن دارو تاثیر حداکثر خود را بر روی درمان بیماری داشته باشد. اگر این کنترل کیفیت صورت نگیرد ممکن است از ماده اولیه اشتباه یا حتی مقدار نامناسبی از ماده اولیه در ساخت دارو استفاده شود و تاثیر سوء در درمان و کنترل بیماری فرد داشته باشد.
اغلب آزمون هایی که روی داروهای شیمیایی انجام می شود، نیاز به دستگاه های تخصصی ای دارد. این مقاله دستگاه های مهم برای آنالیز دارویی از جمله کروماتوگرافی و الکتروفورز و لزوم وجود مهم ترین تجهیزات آزمایشگاه های صنعت داروسازی را مورد بررسی قرار می دهد.
مهم ترین و رایج ترین روش های آنالیز دارویی
تست ها و آنالیز دارویی اغلب با استفاده از روش های شیمیایی، آنالیز دستگاهی و تست های زیستی و میکروبی انجام می شود. کنترل کیفیت و آزمون های دارو ها و مواد موثره دارویی بسیار تخصصی است و بایدطبق ضوابط و استانداردها انجام شود. با این حال، سعی شده است مهم ترین دستگاه ها و روش های آنالیز های دارو را به صورت کلی بررسی کنیم.
روش شیمیایی :
انواع روش شیمیایی به دو صورت وزن سنجی و تیتراسیون قابل انجام است که جزوروش های رایج آنالیزدارویی هستند.
1. در روش وزن سنجی جداسازی بر اساس جرم اجزای آن ماده انجام می شود. به عنوان مثال کندرویتین سولفات و میزان چربی در آنزیم های پانکراس براساس روش وزن سنجی تعیین می شوند.
2. همچنین می توان با استفاده از روش تیتراسیون و براساس میزان مصرف حجم محلول استاندارد به تعیین کمی محتوای ماده پرداخت.
روش تجزیه دستگاهی
با استفاده از این روش، آنالیز ها با حساسیت بالا انجام می شوند. نتایج آنالیزهای دستگاهی مهم ترین داده ها را در اختیار متخصصان صنایع داروسازی قرار می دهد. از مهم ترین دستگاه ها می توان به کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC)، کروماتوگرافی گازی، الکتروفورز، اسپکتروفتومتر UV-Vis و طیف سنج IR اشاره کرد.
تعدادی از تکنیک های تحلیلی برای آنالیز ترکیبی داروهای دارویی موجود است، اما این تکنیک ها گران، مخرب و مبتنی بر آزمایشگاه هستند. صنعت دارو به یک تکنیک ارزانتر، سریع و غیرمخرب نیاز دارد که بتوان از آن برای آنالیز آنلاین نمونههای دارو در محل استفاده کرد. برای بیش از دو دهه، طیفسنجی پلاسمایی القا شده با لیزر، همچنین به عنوان طیفسنجی شکست ناشی از لیزر (LIBS) شناخته میشود، به عنوان یک تکنیک مناسب در زمینههای مختلف آنالیز ترکیبی مواد مورد استفاده قرار گرفته است. LIBS طیف وسیعی از کاربردها در صنعت دارو مانند شناسایی مواد فعال دارویی، مواد کمکی و بایندرها دارد. در این فصل، ما سعی میکنیم قابلیت LIBS را در ارتباط با روشهای آماری، برای آنالیز ترکیبی انواع نمونههای دارو نشان دهیم. آنالیز شیمیسنجی یک مجموعه داده طیفی LIBS در تشخیص نمونههای دارویی با ترکیبات عنصری مشابه بسیار مفید است.